Dược mỹ phẩm là gì?

“Dược mỹ phẩm” thường được sử dụng để mô tả các sản phẩm mỹ phẩm được định vị theo hướng khoa học, chú trọng thành phần, công thức và mục đích chăm sóc da.

Tuy nhiên, cần lưu ý: “dược mỹ phẩm” không phải là một loại thuốc và không đồng nghĩa với việc sản phẩm được cấp phép điều trị bệnh.

Theo quy định quản lý mỹ phẩm, sản phẩm được đưa ra thị trường phải đáp ứng các yêu cầu về công bố, an toàn và tính năng công bố phù hợp với quy định. Các tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm đưa mỹ phẩm ra thị trường phải chịu trách nhiệm về tính an toàn, hiệu quả và chất lượng của sản phẩm.

Vì vậy, khi tư vấn, không nên sử dụng từ “dược” để khiến khách hàng hiểu rằng sản phẩm có tác dụng như thuốc.

Kem trộn có phải là một loại mỹ phẩm?

“Kem trộn” không phải là một phân loại mỹ phẩm chính thức trong hệ thống quản lý mỹ phẩm.

Thuật ngữ này thường được người tiêu dùng sử dụng để chỉ những sản phẩm kem được tự pha trộn hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc, thành phần, công thức và khả năng kiểm soát chất lượng.

Do đó, không nên đánh đồng mọi sản phẩm được gọi là “kem trộn” với một công thức cụ thể. Muốn đánh giá một sản phẩm có an toàn và hợp pháp hay không cần xem xét nguồn gốc, thành phần, hồ sơ công bố, chất lượng và cách sản phẩm được đưa ra thị trường.

Khác biệt quan trọng nằm ở khả năng kiểm soát sản phẩm

Một sản phẩm mỹ phẩm hợp pháp cần có cơ sở chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường và thực hiện các yêu cầu quản lý tương ứng.

Theo Thông tư 06/2011/TT-BYT, mỹ phẩm chỉ được đưa ra lưu thông khi đã được cấp số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm theo quy định; đơn vị chịu trách nhiệm cũng phải chịu trách nhiệm về an toàn, hiệu quả và chất lượng sản phẩm.

Bên cạnh đó, thành phần mỹ phẩm phải tuân thủ các yêu cầu của Hiệp định Mỹ phẩm ASEAN, bao gồm danh mục chất không được phép sử dụng và các chất có giới hạn về nồng độ, hàm lượng.

Đây là điểm quan trọng khi phân biệt một sản phẩm mỹ phẩm có hệ thống quản lý rõ ràng với một sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc không kiểm soát được thành phần.

Vì sao kem trộn có thể gây ra nhiều tiềm ẩn rủi ro?

Rủi ro không nằm ở tên gọi “kem trộn” mà nằm ở việc không kiểm soát được sản phẩm. Một sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể khiến người sử dụng khó biết chính xác:

• Thành phần thực tế là gì.
• Nồng độ của từng thành phần.
• Công thức có thay đổi hay không.
• Sản phẩm có chứa chất không được phép sử dụng trong mỹ phẩm hay không.
• Quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng như thế nào.
• Có hồ sơ sản phẩm và đơn vị chịu trách nhiệm rõ ràng hay không.

Cục Quản lý Dược cũng quy định các danh mục thành phần bị cấm, thành phần có giới hạn nồng độ và các yêu cầu liên quan đến an toàn mỹ phẩm.

Vì vậy, không nên đánh giá độ an toàn của một sản phẩm chỉ dựa vào việc da trắng nhanh hay có hiệu quả nhìn thấy trong thời gian ngắn.

“Trắng nhanh” không phải là tiêu chí để đánh giá mỹ phẩm an toàn

Một trong những lý do kem trộn thu hút người dùng là khả năng tạo thay đổi rõ rệt trên da trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, hiệu quả nhanh không đồng nghĩa với an toàn lâu dài. Nếu sau một thời gian sử dụng, khách hàng xuất hiện các biểu hiện như:

• Da đỏ rát hoặc bong tróc kéo dài.
• Da trở nên nhạy cảm bất thường.
• Tăng hoặc giảm sắc tố không đồng đều.
• Giãn mao mạch rõ.
• Tình trạng da xấu đi khi ngừng sản phẩm.

thì không nên tiếp tục tăng cường sản phẩm làm trắng hoặc lột tẩy để “đẩy nhanh” hiệu quả. Trường hợp phản ứng da nghiêm trọng hoặc kéo dài nên được đánh giá bởi bác sĩ da liễu.

Khác biệt về pháp lý: điều dược sĩ, spa cần lưu ý khi tư vấn cho khách hàng

Đối với mỹ phẩm, pháp luật Việt Nam quy định việc công bố sản phẩm và kiểm soát nội dung quảng cáo. Nội dung quảng cáo mỹ phẩm phải phù hợp với hồ sơ và tài liệu chứng minh tính an toàn, hiệu quả; không được quảng cáo khiến người tiêu dùng hiểu nhầm sản phẩm là thuốc. Do đó, khi một sản phẩm được giới thiệu với các tuyên bố như:

“điều trị nám”, “chữa nám”, “đặc trị”, “thay thế thuốc” người tư vấn cần đặc biệt thận trọng về cách sử dụng ngôn từ và phạm vi công dụng của mỹ phẩm.

Với sản phẩm chăm sóc da, nên tập trung vào các công dụng mỹ phẩm phù hợp với hồ sơ sản phẩm, chẳng hạn như hỗ trợ cải thiện tình trạng da không đều màu, hỗ trợ làm sáng da hoặc chăm sóc vùng da tăng sắc tố, nếu những công dụng này phù hợp với hồ sơ và tài liệu của sản phẩm.

Dược sĩ và nhà thuốc nên kiểm tra gì trước khi nhập sản phẩm?

Trước khi lựa chọn một sản phẩm mỹ phẩm để kinh doanh, có thể kiểm tra một số thông tin cơ bản:

1. Nguồn gốc sản phẩm
Có nhà sản xuất, chủ sở hữu hoặc đơn vị chịu trách nhiệm rõ ràng hay không?

2. Hồ sơ công bố
Sản phẩm đã thực hiện thủ tục công bố theo quy định hay chưa?

3. Thành phần
Có thông tin thành phần rõ ràng và phù hợp với yêu cầu quản lý mỹ phẩm hay không?

4. Nhãn sản phẩm
Thông tin trên nhãn có đầy đủ và thống nhất với hồ sơ sản phẩm không?

5. Nội dung quảng cáo
Có sử dụng các tuyên bố khiến khách hàng hiểu mỹ phẩm là thuốc hoặc có tác dụng điều trị hay không?

Những bước kiểm tra này giúp nhà thuốc giảm rủi ro khi lựa chọn sản phẩm và nâng cao chất lượng tư vấn.

Người tiêu dùng nên nhận biết sản phẩm đáng tin cậy như thế nào?

Không thể chỉ nhìn bao bì để kết luận một sản phẩm an toàn. Người dùng nên ưu tiên sản phẩm có:

• Nguồn gốc rõ ràng.
• Thành phần được công khai.
• Đơn vị chịu trách nhiệm rõ ràng.
• Thông tin nhãn đầy đủ.
• Hướng dẫn sử dụng và cảnh báo phù hợp.
• Hồ sơ công bố theo quy định đối với mỹ phẩm lưu hành tại Việt Nam.

Đặc biệt, nên thận trọng với những sản phẩm không rõ nguồn gốc nhưng quảng cáo làm trắng, hết nám hoặc thay đổi da trong thời gian rất ngắn.

Kết luận

Sự khác biệt giữa một sản phẩm mỹ phẩm được quản lý bài bản và sản phẩm không rõ nguồn gốc không nên được đánh giá chỉ bằng tên gọi hay tốc độ thay đổi của làn da.

Với dược sĩ, nhà thuốc và spa, nguyên tắc quan trọng là:

Kiểm tra nguồn gốc – kiểm tra thành phần – kiểm tra hồ sơ – tư vấn đúng công dụng.

“Dược mỹ phẩm” cũng vẫn là mỹ phẩm nếu sản phẩm được phân loại và công bố với mục đích mỹ phẩm. Vì vậy, không nên dùng thuật ngữ “dược mỹ phẩm” để thay thế cho khái niệm thuốc hoặc tạo kỳ vọng điều trị.

Ngược lại, với những sản phẩm không rõ nguồn gốc, không kiểm soát được thành phần và hồ sơ, lựa chọn thận trọng nhất là không sử dụng và không khuyến nghị khách hàng sử dụng.